Wakacje to czas, gdy tysiące studentów szuka dodatkowego zarobku. Wybór formy zatrudnienia ma jednak kluczowe znaczenie – decyduje nie tylko o wysokości wypłaty, ale też o tym, czy młody pracownik buduje swój przyszły kapitał emerytalny. ZUS w Białymstoku przypomina, na co zwrócić uwagę podpisując wakacyjną umowę.
Umowa o pracę – pełna ochrona, obowiązkowe składki
W przypadku umowy o pracę status studenta ani wiek pracownika nie mają żadnego znaczenia. Każda taka umowa wiąże się z obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe oraz zdrowotne. Pracodawca ma 7 dni na zgłoszenie nowego pracownika do ZUS.
Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie podlaskim, zachęca do korzystania z platformy eZUS: „To czy zostaliśmy zgłoszeni do ubezpieczeń społecznych i od jakiej daty, możemy sprawdzić na swoim koncie w eZUS. Jeśli jeszcze go nie mamy, warto je założyć. Tak jak regularnie kontrolujemy stan konta bankowego, warto również zaglądać na swoje konto w ZUS-ie. Znajdziemy tam informacje nie tylko o zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, ale także sprawdzimy czy składki są odprowadzane od właściwej podstawy”.
Umowa o pracę daje pewność, że składki trafiają na indywidualne konto w ZUS. W razie choroby, ciąży czy wypadku pracownik ma prawo do odpowiednich świadczeń. Odkładane składki budują też kapitał na przyszłą emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy.
Umowa zlecenia – wyższa wypłata, ale bez ochrony ubezpieczeniowej
Najpopularniejszą formą sezonowego zatrudnienia jest umowa zlecenia. Studenci, którzy nie ukończyli 26. roku życia, co do zasady nie mają obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne ani zdrowotne. Oznacza to wyższą wypłatę na rękę, ale jednocześnie brak prawa do zasiłku chorobowego czy świadczeń z tytułu wypadku przy pracy.
Zwolnienie ze składek przysługuje od dnia immatrykulacji do momentu, gdy student zostanie skreślony z listy studentów, złoży egzamin dyplomowy, złoży ostatni egzamin przewidziany planem studiów (w przypadku kierunków lekarskiego, lekarsko-dentystycznego i weterynarii) lub zaliczy ostatnią obowiązkową praktykę przewidzianą w planie programów studiów (w przypadku farmacji).
Od tej zasady istnieją jednak wyjątki. Student będzie podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia, jeśli podpisze ją z własnym pracodawcą, u którego jest zatrudniony na umowę o pracę, lub podpisze umowę zlecenia z innym podmiotem, ale będzie wykonywał ją na rzecz swojego pracodawcy.
Uwaga na przerwę między licencjatem a magistrem. Wielu młodych ludzi nie zdaje sobie sprawy, że między ukończeniem studiów pierwszego stopnia a rozpoczęciem studiów magisterskich traci status studenta. Osoba poniżej 26. roku życia, która obroniła pracę licencjacką w czerwcu i rozpocznie studia magisterskie dopiero w październiku, od dnia złożenia egzaminu dyplomowego do 30 września nie jest już studentem. Umowa zlecenia zawarta w tym okresie podlega pełnym składkom. Zleceniobiorca ma obowiązek poinformować zleceniodawcę o utracie statusu studenta.
Ważne: W rozumieniu przepisów ZUS statusu studenta nie mają uczestnicy studiów podyplomowych ani doktoranckich, nawet jeśli nie ukończyli 26. roku życia.
Umowa o dzieło – bez składek, ale też bez ochrony
Umowa o dzieło co do zasady nie rodzi obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne ani zdrowotne – niezależnie od wieku wykonawcy i tego, czy jest on studentem. Oznacza to jednak, że okres wykonywania takiej umowy nie wlicza się do przyszłej emerytury, a wykonawcy nie przysługują świadczenia chorobowe.
Wyjątek stanowi sytuacja, gdy umowa o dzieło zostaje zawarta z własnym pracodawcą lub jest wykonywana na jego rzecz. Wówczas wynagrodzenie podlega obowiązkowym składkom na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.
Wakacyjna praca to dobry moment, by świadomie zadbać o swoją przyszłość finansową. Wybierając formę zatrudnienia, warto pamiętać, że wyższa wypłata dziś może oznaczać niższe świadczenia w przyszłości. Szczegółowe informacje na temat ubezpieczeń społecznych studentów można uzyskać w placówkach ZUS w Białymstoku lub za pośrednictwem platformy eZUS.
Reklama