Zadłużenie firm w Polsce – Śląsk na czele, a Białystok w czołówce najmniej zadłużonych miast

Ponad 3 miliony firm działa w Polsce, a co dziesiąta z nich ma problem z niespłaconymi zobowiązaniami. Łączny dług przedsiębiorstw sięga 11,6 mld zł – wynika z najnowszych danych Krajowego Rejestru Długów. Nowy ranking pokazuje, że zadłużenie rozkłada się na mapie kraju bardzo nierównomiernie: Śląsk wiedzie prym wśród najbardziej obciążonych regionów, podczas gdy wschód Polski – w tym Białystok – wypada znacznie lepiej.

Ranking powstał na podstawie trzech kryteriów: łącznego zadłużenia przeliczonego na 1000 firm w powiecie, wysokości średniego zadłużenia pojedynczego dłużnika oraz odsetka zadłużonych przedsiębiorstw wśród wszystkich działających w danym powiecie. Dzięki takiemu podejściu możliwe było porównanie zarówno małych powiatów ziemskich, jak i dużych miast na prawach powiatu.

Sosnowiec i Dąbrowa Górnicza na szczycie niechlubnego rankingu

Wśród miast na prawach powiatu najgorzej wypada Sosnowiec – problemy finansowe ma tam prawie 15 proc. firm, a zadłużenie na 1000 przedsiębiorstw sięga 8,06 mln zł. Średni dług jednego przedsiębiorcy wynosi 54,7 tys. zł. Tuż za nim plasuje się Dąbrowa Górnicza z zaległościami na poziomie 7,62 mln zł na 1000 firm i odsetkiem zadłużonych podmiotów bliskim 14 proc. Taki sam wynik zadłużenia na 1000 firm notuje Krosno, choć tam dłużników jest znacznie mniej – tylko 7 proc., za to średni dług jednej firmy wynosi aż 108,5 tys. zł.

Pięć spośród dziesięciu najbardziej zadłużonych miast na prawach powiatu leży na Śląsku. Oprócz Sosnowca i Dąbrowy Górniczej, w pierwszej dziesiątce znalazły się Bytom (6,49 mln zł na 1000 firm), Chorzów (5,92 mln zł) i Częstochowa (6,08 mln zł). Wałbrzych trafił do zestawienia głównie ze względu na najwyższy w kraju odsetek zadłużonych firm – aż 16,72 proc.

Eksperci wskazują na strukturalne przyczyny tego zjawiska. Adam Łącki, prezes Zarządu Krajowego Rejestru Długów Biura Informacji Gospodarczej, wyjaśnia: „Wysoki poziom zadłużenia przedsiębiorstw w województwie śląskim wynika przede wszystkim ze specyfiki regionalnej gospodarki. To jeden z najbardziej uprzemysłowionych regionów Polski, gdzie silnie reprezentowane są branże energochłonne, takie jak przemysł ciężki, hutnictwo, motoryzacja czy produkcja maszyn. Firmy z tych sektorów szczególnie dotkliwie odczuły skutki wzrostu kosztów energii, inflacji oraz wysokich stóp procentowych, co przełożyło się na pogorszenie płynności finansowej i ma swoje konsekwencje do dziś.”

Białystok wśród miast z najniższym zadłużeniem firm

Na przeciwległym biegunie rankingu znalazły się miasta ze wschodu Polski. Najmniej zadłużone firmy działają w Zamościu – dług na 1000 przedsiębiorstw wynosi tam zaledwie 2,39 mln zł. Podium uzupełniają Tarnobrzeg (2,42 mln zł) i Ostrołęka (2,51 mln zł). W pierwszej dziesiątce miast z najniższym zadłużeniem firm aż trzy pochodzą z województwa podlaskiego: Łomża (4. miejsce, 2,63 mln zł), Białystok (6. miejsce, 2,79 mln zł) i Suwałki (7. miejsce, 3,00 mln zł).

Dobry wynik Białegostoku i pozostałych podlaskich miast to nie przypadek. Jakub Kostecki, wiceprezes Zarządu Kaczmarski Inkasso, tłumaczy: „Niższy poziom zadłużenia przedsiębiorstw działających na wschodzie kraju może wynikać ze struktury lokalnej gospodarki, zdominowanej przez mikro- i małe firmy, które częściej rozwijają się w oparciu o kapitał własny niż finansowanie zewnętrzne. Dodatkowo przedsiębiorcy w regionie od lat mogą korzystać z przeznaczonych specjalnie dla nich pożyczek i instrumentów wsparcia publicznego, co pozwala ograniczać koszty finansowania i zmniejsza ryzyko powstawania zaległości.”

Dla białostockich firm wynik 2,79 mln zł zadłużenia na 1000 przedsiębiorstw i zaledwie 7,51 proc. dłużników oznacza, że lokalni przedsiębiorcy radzą sobie z płynnością finansową wyraźnie lepiej niż firmy w największych ośrodkach przemysłowych kraju – różnica w stosunku do Sosnowca jest prawie trzykrotna. To dobra wiadomość dla białostockiego rynku pracy i lokalnych kontrahentów, którzy mogą liczyć na terminowe regulowanie należności przez miejscowych partnerów biznesowych.

Powiaty ziemskie – lipski z najwyższym długiem, leski z najniższym

Wśród powiatów ziemskich najtrudniejsza sytuacja panuje w powiecie lipskim na południu Mazowsza – zadłużenie na 1000 firm sięga tam 7,04 mln zł, a średni dług jednego dłużnika wynosi aż 139,8 tys. zł, co jest najwyższym wynikiem w tej kategorii spośród wszystkich powiatów ziemskich w Polsce. Bezrobocie w tym powiecie wynosi 12,6 proc. Na drugim miejscu znalazł się powiat malborski (7,83 mln zł na 1000 firm) z bezrobociem na poziomie 9,9 proc.

Emanuel Nowak, ekspert firmy faktoringowej NFG, wskazuje na mechanizm prowadzący do zadłużenia: „Zadłużenie małych firm w powiatach często jest efektem utraty płynności finansowej. Mikro- i mali przedsiębiorcy zwykle realizują zlecenia z odroczonym terminem płatności. Na pieniądze za wykonaną usługę lub dostarczony towar muszą czekać 30, 60, a nawet 90 dni, podczas gdy bieżące koszty, takie jak wynagrodzenia, składki, zakupy materiałów czy rachunki, trzeba regulować na bieżąco.”

Na przeciwległym biegunie wśród powiatów ziemskich znalazł się powiat leski na Podkarpaciu – zadłużenie na 1000 firm wynosi tam zaledwie 930 tys. zł, a średni dług dłużnika to 16,5 tys. zł. Kolejne miejsca zajmują powiat moniecki z województwa podlaskiego (1,40 mln zł) i lubaczowski z Podkarpacia (1,20 mln zł). W czołówce najmniej zadłużonych powiatów ziemskich dominują jednostki z Podkarpacia i Małopolski, co potwierdza ogólną tendencję – wschodnia i południowo-wschodnia Polska to obszar, gdzie firmy rzadziej wpadają w spiralę zadłużenia.