Kiedy na podmokłą wyspę nad górną Biebrzą przyjeżdżają archeolodzy, wilki i łosie muszą się cofnąć. Zostają tylko miliony komarów i meszek – oraz torf, który przez tysiące lat chronił niezwykłe ślady obecności człowieka. O tym, co kryje się pod biebrzańskimi bagnami, opowiedzą badacze podczas wykładu otwierającego jubileuszowy cykl Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku.

Siedemdziesiąt lat odkryć – i seria wykładów, która je podsumuje

Dział Archeologii Muzeum Podlaskiego świętuje w tym roku 70-lecie swojego istnienia. Z tej okazji przygotował cykl prelekcji poświęconych najważniejszym badaniom i odkryciom ostatnich siedmiu dekad. Inauguracja cyklu odbędzie się 24 czerwca 2026 roku o godz. 18.00 w Ratuszu przy Rynku Kościuszki 10 w Białymstoku.

Bagna, torf i kilkanaście tysięcy lat historii

Pierwszy wykład przeniesie uczestników w okolice Lipska nad górną Biebrzą – miejsca, które stało się jednym z kluczowych punktów na mapie pradziejów północno-wschodniej Polski. Trudno dostępne torfowiska i grądy kryją w sobie doskonale zachowane ślady osadnictwa sprzed kilkunastu tysięcy lat. To efekt wspólnego projektu badawczego „Bioregion Biebrza. Rzeka i człowiek”, realizowanego przez Muzeum Podlaskie, Biebrzański Park Narodowy oraz naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.

Co roku, na przełomie lata i jesieni, jedna z ukrytych wysp zmienia oblicze – przyjeżdżają studenci i badacze, żeby sięgnąć głębiej pod powierzchnię torfowisk. To, co tam znajdują, pozwala rekonstruować świat łowców-zbieraczy żyjących tysiące lat temu nad brzegami Biebrzy i bezimiennego jeziora, którego nazwa zaginęła w mrokach prehistorii.

Kto opowie o odkryciach?

Wykład poprowadzą dwaj badacze bezpośrednio zaangażowani w wykopaliska:

• mgr Adam Wawrusiewicz (Dział Archeologii, Muzeum Podlaskie w Białymstoku) – specjalista od pradziejowego osadnictwa na Podlasiu
• dr Michał Przeździecki (Wydział Archeologii, Uniwersytet Warszawski) – ekspert od paleolitu i mezolitu, zajmujący się analizą krzemiennych narzędzi

Obaj badacze uchylą nieco rąbka tajemnicy świata, który zniknął tysiące lat temu – a który biebrzańskie bagna zachowały w zadziwiająco dobrym stanie. Wstęp na wykład jest bezpłatny.