Ładowanie Wydarzenia

« All Wydarzenia

JIŘÍ ČERNICKÝ. Spirytulizm Naukowy

Maj 1 godz 10:00 - Czerwiec 16 godz 17:00

Jiří Černický (ur. 1966, Uście nad Łabą, Czechy) żyje jakby w rozkroku między dwiema epokami: minionym i obecnym tysiącleciem. Urodzony 21 lat po II wojnie światowej, rok po tym, jak Joseph Kosuth stworzył przełomowe dzieło One and Three Chairs (Jedno i trzy krzesła, 1965), Černický pracuje całkowicie zakorzeniony w erze społeczeństwa informacyjnego. Nieustępliwy obrońca modernistycznego indywidualizmu, jeden z ostatnich wielkich bardów wnosi do swojej egzystencji patetyczne porównania, ponieważ sam jest wybitnym zjawiskiem, romantykiem słowa, czynów i gestów.

Jego drogę zawodową, z punktu widzenia rozwoju artystycznego, można usytuować na styku trzech sekwencji dziejów kultury. Na początku twórczego samookreślenia przeżył oczarowanie rosyjską awangardą, ale też sowiecką pierestrojką, której atmosfery doświadczył w końcu lat 80. ubiegłego wieku. Nieco później zafascynował się aktywizmem społecznym, który w przestrzeń artystyczną wniósł Joseph Beuys. Wrażliwość Černickiego podlegała również silnie inspirującym wpływom schyłkowej nieoficjalnej czeskiej moderny – w kontrze do cicho dogorywającego rewolucyjnego reżimu komunistycznego. W szczególności konfrontował własne doświadczenia związane z tragicznym losem pozbawionej historycznych korzeni społeczności czeskich Sudetów (skąd pochodzi) i ekologiczną dewastacją tego regionu z gwałtownym pojawieniem się drugiego pokolenia praskiego postmodernizmu, którego zwieńczeniem była posttotalitarna transformacja społeczna.

Reklama

I tak, jako wrażliwy nomada, wieczny poszukiwacz prawdy i kondensator nowych światów czy uporczywy opowiadacz wielkich i niestety marginalnych historii, Černický sięga do swojej pamięci, do głębi swojej wyobraźni, aby z niej wydobyć nowe tematy warte artystycznej wizualizacji. W uczciwym poszukiwaniu, w powabie mozolnego samoudręczenia i zadawaniu sobie pytań o aktualność własnego wyrazu artysta kreśli elegancką krzywą – poczynając od delikatnych objęć późnego modernizmu przerywanego postmodernistycznymi porywami aż po falę altermodernizmu, będącego reakcją na zaostrzoną wrażliwość sceny środkowoeuropejskiej – i cyzeluje pytania dotyczące charakteru dzieła sztuki, granicy środków wyrazu i formatów, przemieszania technik artystycznych i przestrzennego wymiaru, w jakim sztuka jest prezentowana.

Na wystawie „Spirytualizm naukowy” przygotowanej dla Galerii Arsenał w Białymstoku Černický zestawia prace, które ilustrują niejasną i inspirującą granicę między kreatywnością odkrycia naukowego a ekstazą przeżycia duchowego. Przy czym właśnie sztuka – w przekonaniu autora – ma być polem siłowym, na którym dochodzi do przecinania się tych pozornie przeciwstawnych energii.

W pracach wideo zatytułowanych Proszę, moglibyście dać mi coś, czego nie jest wam żal? (2009) i Psychokineza (2014) Černický akcentuje tematy związane z transcendentnym wymiarem poznania racjonalnego. W pierwszej z nich próbuje, jak twierdzi, „połączyć zwykłą sytuację społeczną ze zjawiskiem występującym w kontekście doświadczenia naukowego. Oznacza to powiązanie przypadkowego procesu niedefiniowalnego naukowo z prawami fizyki, które próbują precyzyjnie opisać świat. Mówiąc ściślej, chodzi o artystyczne adaptowanie zwykłej sytuacji zachodzącej między ludźmi na laboratoryjny proces fizyczny, który odbywa się w akceleratorze cząstek”. W drugim wypadku Černický pracuje z filmowym ready made, z krótką sekwencją dokumentalną pokazującą seans spirytystyczny pełny odnośników do wczesnej awangardowej konstruktywistycznej morfologii językoznawczej.

Autor precyzyjnie identyfikuje doniosłe przejawy dziejów współczesnych oraz historii kultury w przywołujących atmosferę ekspozycji muzealnej instalacjach Niezwykłe miniatury (2013) i Ecstasy (2016). W pierwszej widz ogląda przez lupę reliefy wykonane na powierzchni pestki, przedstawiające sceny z gułagów, które symbolizują jeden z najtragiczniejszych wątków rządów sowieckich. Ta zminiaturyzowana groza w swym niemalże nierozpoznawalnym pięknie przekonująco ukazuje absurd i niezbywalne doświadczenie ludzkiego cierpienia w systemie totalitarnym. Dzieło Ecstasy jest pomniejszonym cytatem słynnej antycznej rzeźby przedstawiającej boginię miłości Wenus. Wykonane jest z substancji psychoaktywnej zwanej ecstasy. Černický przy jego realizacji poprosił o współpracę wydział do walki z przestępczością narkotykową praskiej policji. Korespondencja artysty, kuratora galerii i dyrektora wydziału stanowi integralną część tej instalacji. Symboliczne oczarowanie pięknem i wieczną tęsknotę za miłością autor konfrontuje z jedną ze współczesnych nielegalnych substancji zażywanych przez ludzi. Służy ona do iluzorycznego i autodestrukcyjnego wywołania tych uczuć – coraz bardziej nieobecnych w codziennym życiu.

 

Szczegóły

Start:
Maj 1 godz 10:00
Koniec:
Czerwiec 16 godz 17:00
Wydarzenie Category:

Miejsce

Galeria Arsenał
ul. Adama Mickiewicza 2
Białystok, 15-222
+ Google Map
Telefon:
85 742 03 53

Reklama